De maand oktober wordt internationaal gezien als de maand waarin borstkanker centraal staat. “Breastcancer Awareness Month” is in zeer veel landen om ons heen een activiteit waar de burgers in die landen niet (meer) omheen kunnen. Het initiatief komt uit Amerika, waar een vrouw in het cosmeticabedrijf Estée Lauder ongeveer tien jaar geleden borstkanker kreeg. Zij nam het initiatief om het taboe, dat nog alom ten aanzien van (borst)kanker heerste, de wereld uit te krijgen. Het roze lintje, de Pink Ribbon, werd door haar gekozen en gebombardeerd tot HET symbool in de strijd tegen borstkanker.  Lees verder op de site van Pink Ribbon.

Het volgende artikel is uit het tijdschrift Pink Ribbon van oktober 2004.

PROF. DR. ELSKEN VAN DER WALL

Internist-oncoloog, hoogleraar interne geneeskunde Universiteit Utrecht

 

 

De behandeling van borstkanker wordt maatwerk

 

Er is - gelukkig - véél veranderd op het gebied van borstkankerbehandeling. Ooit was amputatie de onmiddellijke reactie op de diagnose van de ziekte, nu zal men alle mogelijke moeite doen om borstsparend te werk te gaan. En er komen nog heel wat nieuwe ontwikkelingen aan!  Ontwikkelingen die het mogelijk maken dat de behandeling van borstkanker zó gericht en zó patiëntvriendelijk wordt, dat de paniek die het bericht dat je 'het' hebt nu oproept, hopelijk veel minder zal zijn. Nog steeds een akelig bericht, en een vrouw zal altijd schrikken bij het horen van een diagnose die zoveel te maken heeft met haar vrouw zijn, maar er komt een tijd dat ze óók weet dat de behandeling niet meer die stress en ellende op hoeft te leveren die er nu nog automatisch bij horen. Omdat ze niet meer het totaalpakket van behandelingen hoeft te krijgen dat nu nog gebruikelijk is, maar puur maatwerk: een zuiver en alleen op háár tumorkenmerken gerichte geneeswijze.

 

 

Vier onderzoeksmethoden

 

Er zijn vier methoden waarmee borstkanker behandeld wordt. Alle vier zijn ze het onderwerp van intensief onderzoek én van nieuwe behandelmethoden: de operatie, de chemotherapie, de radiotherapie en de hormoontherapie.

Op het gebied van de chirurgie is er een streven om te kijken of je een operatie zoveel mogelijk kunt vermijden, dus alweer een stap verder dan de borstsparende behandeling. Nu is een operatie dikwijls de eerste stap, hoewel steeds vaker eerst chemotherapie wordt gegeven. Daarmee wordt de tumor zodanig kleiner, dat er minder weefsel weggesneden hoeft te worden, waardoor het litteken en de vervorming zo minimaal mogelijk zijn. En misschien kan in de toekomst opereren helemaal vermeden worden!

Op het gebied van chemotherapie is het nu nog steeds met een kanon op een mug schieten; de behandeling van de kankercellen kost ook veel góede cellen het leven. Maar steeds meer zullen we in staat zijn middelen te geven die de kankercellen een klap geven, terwijl ze gezonde cellen met rust laten. Daarnaast kan men chemotherapie toedienen in tabletvorm. Dus niet meer eens in de drie weken een infuus in het ziekenhuis, maar gedurende langere tijd thuis pillen slikken. Voordelen zijn dat je de behandeling uit de ziekenhuissfeer haalt én dat je de chemo gedurende langere tijd in lage doseringen kunt geven - bijvoorbeeld veertien dagen slikken en dan een week stoppen - in plaats van ineens door het infuus. Dat geeft soms minder bijwerkingen en in sommige gevallen is het een betere behandeling van de kanker.

Radiotherapie zal steeds verfijnder worden, meer toegespitst op de bestraling van het gebied waar de tumor zich bevond. Nu nog wordt na de operatie meestal de hele borst en zo nodig het okselgebied bestraald. Onderzocht wordt hoe effectief radiotherapie is als er direct tijdens de operatie bestraald wordt via een canule die bij of zelfs in de wond wordt geplaatst, waarna gedurende een half uur een heel gedoseerde straling wordt gegeven. Hoe gerichter je bestraalt, hoe minder schade er immers is voor de rest van de borst, het achterliggende longweefsel, het hart en de slokdarm.

Voor hormoontherapie ten slotte komen ook steeds betere middelen, zoals de zogenaamde aromatase-remmers. Ook is er een nieuw middel dat eenmaal per maand via een injectie wordt toegediend, zodat niet elke dag een pil geslikt hoeft te worden.

 

Nieuwe geneesmiddelen

 

Naast al deze therapieën worden steeds nieuwe geneesmiddelen ontdekt die heel anders werken dan bijvoorbeeld chemo- of hormoontherapie, maar bijvoorbeeld een specifieke behandeling zijn voor een bepaald soort borstkanker. En misschien komen er ooit vaccinaties tegen borstkanker. Inentingen die het immuunsysteem zozeer prikkelen, dat zodra er ook maar één kwaadaardig celletje - opnieuw - de kop opsteekt, dat onmiddellijk uitgeschakeld wordt. Een van de belangrijkste ontwikkelingen op dit moment is ook een nieuwe methode van weefselonderzoek, via de zogenaamde micro-array. Uit het genetisch profiel van een stukje borstkankerweefsel kan bijvoorbeeld blijken dat die specifieke tumor niet agressief is, en dus niet met álle mogelijke methodes behandeld hoeft te worden. Zo'n profiel kan uitwijzen of je wellicht kunt volstaan met alleen opereren, of alleen bestralen. Of, als je wel moet nabehandelen, wélke chemotherapie voor die tumor dan de beste is. Nu schrikken we nog van een tumor van drie centimeter, maar hopelijk is daarvoor straks zelfs geen chemo meer nodig. Nu nog krijgt bijna iedereen met die tumorgrootte chemo als preventieve therapie, terwijl het waarschijnlijk is dat zeventig procent van de vrouwen ook zonder die behandeling na tien jaar nog ziektevrij is. Het zou fijn zijn om vooraf te weten wie wel en wie niet behandeling nodig heeft. Kortom, 'tailored therapy'- therapie als maatpak - dat is de toekomst van de behandeling van borstkanker. Maatwerk dat de minste last en de meeste effectiviteit oplevert."

Oktober 2004

 

 

 

www.borstkanker.net